Op 19 december 2019 heeft de gemeenteraad het retributiereglement voor aanpassingen en schadegevallen aan het openbaar domein en grachtinbuizingen goedgekeurd. Dit reglement werd aangepast respectievelijk op 3 maart 2022 en 12 december 2022.
Het reglement werd in zijn geheel en ten gronde geëvalueerd en geactualiseerd. Het is wenselijk om de beschreven beperkte prestaties te verruimen naar algemeen technische prestaties zodat het reglement in meer situaties kan toegepast worden. Tevens wordt bij deze verruiming een aantal bestaande retributiereglementen die technische prestaties betreffen en het reglement uitleendienst gebundeld in één algemeen overkoepelend retributiereglement. Zodanig wordt de transparantie voor de burger en de efficiëntie voor de gemeentelijke diensten verhoogd.
Het nieuw reglement ligt ter goedkeuring voor aan de gemeenteraad.
De gemeente krijgt regelmatig individuele vragen van inwoners, verenigingen en bedrijven om technische werken of diensten uit te voeren. Het gaat bijvoorbeeld om het aanpassen van een oprit, het plaatsen van een grachtinbuizing, het aanpassen van openbare verlichting, het leveren van elektriciteit of water, het uitlenen van gemeentelijk materiaal of het bieden van logistieke ondersteuning bij evenementen.
Deze prestaties vragen tijd, inzet en materiaal van de gemeentelijke diensten. Vaak ook voorbereiding, toezicht en nazorg door de gemeentelijke diensten. Ze brengen dus kosten mee voor de gemeente. Omdat deze werken niet in het algemeen belang gebeuren, maar op vraag van een bepaalde persoon of organisatie, is het niet billijk dat de hele gemeenschap deze kosten draagt.
Daarom is het redelijk dat de gemeente hiervoor een retributie vraagt zodat de kost niet ten laste van de gemeenschap valt. Met deze retributie worden (een deel van) de werkelijke kosten vergoed, zoals arbeidsuren, gebruik van machines en materiaal. Op die manier betaalt de aanvrager voor de specifieke dienstverlening die hij of zij ontvangt.
Een gemeentelijk retributiereglement zorgt voor een eerlijke, duidelijke en transparante regeling. Iedereen weet vooraf welke kosten verbonden zijn aan een gevraagde technische prestatie.
Op deze wijze kan de gemeente haar middelen op een correcte en duurzame manier gebruiken wat leidt tot een efficiënter en verantwoordelijk beheer voor het algemeen belang.
Op 19 december 2019 heeft de gemeenteraad het retributiereglement voor aanpassingen en schadegevallen aan het openbaar domein en grachtinbuizingen goedgekeurd. Dit reglement werd aangepast op 12 december 2022. Bovengenoemde reglement werd ten gronde geëvalueerd en geactualiseerd.
Hierbij werd vastgesteld dat:
De ontvangsten worden ingeschreven in de strategisch meerjarenplan 2026-2031 onder operationele ontvangsten onder het overeenkomstig MAR:
Schepen Rik Gevaert licht het agendapunt toe.
Raadslid Joeri Deprez (Open VLD) benadrukt dat de Open VLD-fractie het belangrijk vindt dat niet alle kosten automatisch bij de gemeenschap terechtkomen en dat het logisch is dat aanvragers een billijke vergoeding betalen. Minstens even belangrijk is volgens hem dat er volledige transparantie en duidelijkheid bestaat over het retributiereglement. Een reglement moet helder zijn en geen ruimte laten voor subjectieve interpretatie of willekeur.
Het huidige reglement bevat een grote variatie aan mogelijke prestaties, waardoor het volgens het raadslid niet langer duidelijk is wie welke tarieven moet betalen. Hij schetst vier concrete situaties waarbij een activiteit plaatsvindt met een gewijzigde verkeerssituatie en het plaatsen en wegnemen van bewegwijzering:
De aanvraag komt van een erkende Stadense vereniging: moeten zij betalen?
De aanvraag komt van een individuele inwoner of groep inwoners (bv. straatfeest): moeten zij betalen?
De aanvraag komt van een vereniging uit een andere gemeente: moeten zij betalen?
Een private organisator met publiek karakter organiseert dezelfde activiteit: welke bijdrage geldt hier?
Volgens raadslid Deprez geeft het reglement hierover onvoldoende duidelijkheid, terwijl juist deze duidelijkheid essentieel is voor transparantie en rechtszekerheid.
Daarnaast vreest de Open VLD-fractie dat te hoge retributies verenigingen en organisatoren zullen afschrikken om activiteiten te organiseren, terwijl dergelijke initiatieven net bijdragen tot een bruisend Staden. Het raadslid stelt voor om te werken met een maximumfactuur.
Verder merkt raadslid Deprez op dat de forfaitaire kost voor het huisvesten en transporteren van loslopende dieren discutabel is. Hij wijst op het verschil in inspanning tussen het vangen van een hond versus bijvoorbeeld een koe. Momenteel wordt dit niet in rekening gebracht, aangezien een uniform forfait wordt aangerekend met slechts een onderscheid tussen week en weekend. Hij vraagt waarom er niet wordt gewerkt op basis van de werkelijke kost en informeert naar de link met de bijdrage die de gemeente reeds betaalt aan het dierenasiel. Een bijkomende vraag gaat over grachtinbuizing, die volgens het reglement maximaal 5 meter mag bedragen. Dit blijkt in de praktijk onvoldoende voor de steeds groter wordende landbouwvoertuigen. Het raadslid vraagt of er afwijkingen mogelijk zijn en waar dit dan terug te vinden is in het reglement. Tot slot informeert raadslid Joeri Deprez of het reglement werd voorgelegd aan de adviesraden, aangezien het een duidelijke impact heeft op tal van activiteiten en inwoners.
Omwille van alle bovengenoemde redenen verzoekt raadslid Joeri Deprez het agendapunt te verdagen, zodat de nodige verduidelijkingen kunnen worden aangebracht en het reglement een duidelijke en overzichtelijke structuur kan krijgen.
Schepen Rik Gevaert antwoordt dat het reglement inhoudelijk niet gewijzigd is ten opzichte van dat van de vorige legislatuur, opgesteld door de toenmalige meerderheid van Open VLD. Enkel de indexering werd toegepast. Hij erkent wel dat verdere verduidelijkingen aangewezen kunnen zijn.
Raadslid Joeri Deprez geeft aan dat het klopt dat veel elementen eerder ook al bestonden, maar dat deze toen meer gestructureerd waren over meerdere reglementen. Nu alles in één document is samengebracht, is het volgens hem moeilijker om het overzicht en de duidelijkheid te bewaren. Hij herhaalt zijn vraag tot verdaging met als doel het reglement te vereenvoudigen en duidelijk aan te duiden welke retributie voor welke doelgroep geldt.
Burgemeester Ludwig Willaert benadrukt dat het reglement een samenvoeging is van drie bestaande reglementen. Het toepassingsgebied is volgens hem duidelijk omschreven en de tarieven staan correct opgelijst. Hij begrijpt niet goed wat onduidelijk zou zijn.
Raadslid Joeri Deprez verwijst opnieuw naar zijn vier concrete scenario’s en vraagt om per geval aan te duiden welke retributie van toepassing is en of er vooraf een kostenraming wordt overgemaakt aan de organisator, of men pas achteraf geconfronteerd zal worden met een factuur. Hij waarschuwt opnieuw voor een remmend effect op activiteiten in de gemeente indien deze duidelijkheid ontbreekt.
Burgemeester Willaert verwijst naar artikel 2, waarin wordt bepaald wie retributieplichtig is. Raadslid Chris Verhaeghe vraagt concreet of een vzw beschouwd wordt als rechtspersoon dan wel als privé-persoon. De burgemeester verduidelijkt dat een vzw een rechtspersoon zonder winstoogmerk is.
Raadslid Joeri Deprez herhaalt nogmaals zijn vraag voor duidelijkheid in een concrete situatie: indien hij als privé-persoon een straatfeest aanvraagt, zal een retributie verschuldig zijn. Indien hij een straatfeest aanvraagt als straatcomité, is er dan gene retributie verschuldigd? In het verleden werd volgens hem gekeken naar het al dan niet privaat karakter van een evenement. De burgemeester bevestigt dat deze benadering behouden blijft: aanvragen door privé-personen zijn betalend, aanvragen door straatcomités niet.
Het raadslid vraagt vervolgens verdere toelichting rond het punt van loslopende dieren. Schepen Bonny Vergauwe verwijst naar het recent goedgekeurde reglement inzake loslopende honden. De retributie in het voorliggende reglement betreft enkel gevallen waarbij de gemeente zelf instaat voor vangst en tijdelijk onderdak in de gemeentelijke loods, wat verschilt van situaties waarbij het dierenasiel optreedt.
Daarna keert raadslid Deprez terug naar de bepaling rond grachtinbuizing. Schepen Bonny Vergauwe antwoordt dat deze werken onder de verantwoordelijkheid van Fluvius vallen en dat gewijzigde provinciale regelgeving geen beperking in lengte meer oplegt. Na dit antwoord van de schepen vraagt raadslid Deprez om de beperking van maximaal 5 meter dan ook te schrappen in het reglement. Schepen Rik Gevaert geeft aan dat dit zal worden onderzocht vooraleer een beslissing wordt genomen.
Raadslid Wouter Van Vooren (WESTOAN) sluit het debat af en vraagt om bepaalde bepalingen in het reglement kritisch te blijven bekijken. Hij geeft het voorbeeld van het ontlenen van materiaal door erkende verenigingen: wat wordt precies bedoeld met “erkend” en door wie? Ook hij pleit voor verdere verduidelijking, los van het voorliggende reglement.
BESLUIT:
Artikel 1:
Het gemeentelijk reglement voor uitleendienst en technische prestaties wordt goedgekeurd en treedt in werking vanaf 1 januari 2026.
Artikel 2:
Het reglement is toegevoegd als bijlage en vormt één geheel met dit besluit.